Ölüm ve Yaşam Arasında Felsefi Bir Kurmaca
Ali Bulunmaz

Kerem Işık, konuşup düşünmekten ve karşılaşmaktan korktuğumuz şeyler üzerine kalem oynatan, işin içine gerçekler kadar fantastik ögeleri ve bilimkurguyu da katan bir yazar. Boşluklar, sıkışmışlıklar, ıskalanan hayatlar, çizilen gerçek ve hayali sınırlar, hatırlamanın ağırlığı ve unutmanın doğurduğu gerilimler, günlük akış içinde sıradan gibi görünen fakat yaşamı derinden etkileyen ayrıntılar, hepimizi kuşatan kalabalıklar ve çıkar çatışmaları, uyum ve uyumsuzluk kavgası yazarın metinlerinde işlediği meselelerden bazıları. Işık’ın romanları ve öyküleri bizi düşünmeye çağırıyor; günlük yaşamda olup bitenleri, ihtimalleri ve gerçekleşmeyenleri işaret ediyor. Öteki Dünya da böyle bir kitap; yaşam ve ölüm, var oluş ve yok oluş üzerine felsefi bir kurmaca.

‘Tekinsiz Bir Hiçlik’
Işık, Öteki Dünya’da yeryüzünden ayrılış ile diğer “yaşama” geçiş arasında yabancılaşma, unutma ve ölümü anlamlandırma bağlamında iç içe geçen; “Öteki Dünya” ve “Taşıyıcı” başlıklı iki hikâyeyle karşımıza çıkıyor.
Işık, okuru yaşam ile ölüm arasında, “görevlilerin” talimatlar verdiği, korkunun ve belirsizliğin olduğu bir bekleme alanına götürüyor. Var oluştan yok oluşa geçiş aşamasındaki insanlar, ayrıldığı dünyadakine benzer biçimde burada da bir denetime ve hizaya getirilmeye tabi. Karmaşanın ve gürültünün, aniden “kıvamlı bir sessizliğe” ve “tekinsiz bir hiçliğe” dönüşebildiği böyle bir ortamda, “Şimdi ne olacak?” sorusu hayli önemli. Hikâyenin merkezindeki Doğan, hem bu sorunun yanıtını bulmaya uğraşıyor hem de içine düştüğü durumu zor kabulleniyor: “İçten içe bastırılması güç isyan duygularının kabardığını hissederek birkaç kez derin derin soluk alıp verdi. Haksızlığa uğradığını düşünüyordu. Yaşarken iyi bir hayatı vardı. Gençti. İşinde başarılıydı. Çok sayıda arkadaşı, sayısız hedefi ve planı vardı. Tüm bunları kaybetmiş olduğuna hâlâ inanamıyordu.” Dünya ile öteki dünya arasındaki ayrıma tam manasıyla ayak uyduramayan Doğan’ın zihninde sevdiklerini görüp göremeyeceğine, bulunduğu yerde ne kadar kalacağına ve kendisini neler beklediğine dair kuşkularla birlikte, geçmişte yaptıklarını tekrarlayabileceğine ilişkin bir umut var: “Nasıl ki yaşarken dünya üzerindeki milyarlarca insanın içinde apayrı bir yerde olduğunu düşündüyse ölümünün ardından da bu kez etrafını çevreleyen binlerce ölünün hissedemediklerini hissedip onların algılayamadığı her şeyi rahatlıkla algılayabildiğini düşünüyordu.”
Doğan’ın da içinde yer aldığı, ölenlere ruhun fiziksel varlığını ve geçmişini unutturma amacıyla kurulan bekleme alanı; yaşamdaki koşturmalar, planlar ve kaygılardan sonra huzur getirecek bir mekân olarak düşünülüyorsa da oraya tam bir belirsizlik hâkim. Talimatlar, uyulması gereken kurallar ve bunları uygulayacak görevliler de cabası. Doğan ve beraberindekiler iki seçenekle karşı karşıya: Geçmişine dair her şeyi unutup bir sonraki istasyona geçmek ya da eski yaşamını sürekli hatırlayıp sonsuza dek burada kalmak. Doğan’ın hedefi de seçeneği de belli: Bir an evvel öteki dünyadan kurtulmak.

Kerem Işık Kitaplarından Seçkiler

Kerem Işık
“Geri çağırmak istediğim şey kendi çocukluğum sanırım.”
Söyleşi: Asuman Susam

Edebiyatı her şeyden önce bir hikâye anlatma sanatı olarak gördüğünü söylüyorsun. Ve bize değerli hikâyeler bırakıyorsun. Bunu mümkün kılanın da anılarımızla, içinden akıp geçtiğimiz hayata dair tanıklıklarla ya da okuduğumuz diğer kurgu karakterlerle bir “mesafeyi” elden bırakmadan oluşturduğumuz yakınlıklar, bağlar olduğunu da ekliyorsun. Son kitabın Sınır’da (YKY, 2024) kurduğun Ergöne ve öykülerde dolanan üç nesilden erkek karakterler ile yazar anlatıcının ilişkisi nasıl kuruldu, buradan başlayalım mı?

Doğru. Hikâye benim için edebiyatın/kurmacanın en önemli sac ayaklarından biri. Yıllar içinde hikâyenin neden benim için böylesine önem taşıdığını düşündüm, düşünmeye devam ediyorum. Bir durumu ya da olayı bambaşka biçimlerde aktarabilmemize olanak sağlayan büyülü bir şey hikâye kanımca. Yaşadığımız anları, bize anlatılanları ya da zihnimizde kurguladıklarımızı bir başkasına aktarırken bize neredeyse hiç fark ettirmeden açılan yepyeni kapılar da cabası. Evet, hikâyeye başladığımızda anlatmak istediğimiz şey –çoğu zaman– ana hatlarıyla da olsa bellidir, hatta sonu dahi belli olabilir fakat hep derler ya önemli olan varacağımız yer değil de yolda olma halidir diye, işte hikâyeler benim için tam da bu yolda olma hâlinin kâğıt üzerinde hayata geçirilmesi gibi bir şey. Her bir hikâye apayrı ve heyecan verici bir yolculuktan farksız. Ergöne her şeyden önce bir mekân olarak belirdi zihnimde. Uçsuz bucaksız bozkır imgesi kestiremediğim bir nedenden ötürü beni heyecanlandıran bir görsel olarak uzun süre zihin perdemin gerisinde eşlik etti gündelik yaşantıma. O dönemde yeni bir roman üzerinde çalışıyordum, hatta neredeyse yarılamıştım da diyebilirim, fakat yazı/edebiyat öyle plana programa gelebilen meseleler değil. Bulduğum ilk fırsatta kendimi yeni bir öykü yazarken buldum ve ortaya Ergöne’de geçen yazdığım ilk öykü olan “Balina” çıktı.

kitap-lık, Sayı 240, Ekim - Aralık 2025

Loca’da Kasım Etkinlikleri