YKY - Yapı Kredi Yayınları
Sepet Ürün bulunmaktadır.
İsrafil’in Sur’u

İsrafil’in Sur’u

Yazar:

Kategori: Edebiyat

ISBN: 975-363-602-4

YKY'de İlk Baskı Tarihi:

100 TL ve üzeri alışverişlerinizde kargo ücretsiz.
%30İNDİRİM 1.62 TL   Etiket Fiyatı : 2.31 TL
TÜKENDİ

Pandemi sebebiyle siparişiniz en geç 2 iş günü içerisinde kargoya teslim edilir.

Genel BilgilerTadımlık
Sayfa Sayısı : 131
Boyut : 13.5 x 21 cm

“Şiiri yaşamın, insanın ve düşüncenin sorgulanmasının temel aracı olmaktan çıkararak imgelem ve düşlemin içeriksel yumuşatılmasının aracı haline getirmeye çalışan “olumlayıcı ve eklemlenici” anlayışa açık bir “saldırı” Opera.” (A.O.) “Opera”: Kriptografik bir şiir-metin… E. B. yazdı, Ahmet Oktay çözümlüyor. “İsrafil’in Sur’u”: Opera’yla birlikte kültürlerarası ve metinlerarası bir yolculuk.

Daha önce vurguladığım gibi, Batur zaman-ötesi evrensel imgelerden biri olarak şehvet'i de sorunsal ediniyor ve onu özellikle fücur düzleminde dillendiriyor: "Bendim tohumlayan/kızkardeşlerinden/yanlış çocuklarını" (s. 20). Bu dizelerin göndermelerini birkaç düzlemde saptamak olası elbet. Örneğin Mısır tanrılarından Osiris kızkardeşi İsis ile evlenir. Tevrat'ta daha ayrıntılı bir olay anılır: Davud Peygamberin oğullarından Ammon kızkardeşi Tamar'a âşık olur ve ona tasallut eder (II. Samuel, XIII, 1-3 ve 11-14). Sözlük bölümünde, Batur'un kimi imge ve simgeleri aracılığıyla yaptığı bu göndermeleri daha ayrıntılı biçimde göstermeye çalışacağım. Daha Opera'nın başlarında karşılaştığımız bu imgeler farklı görüntüler aracılığıyla yinelenir: "Çağdan çağa dönüp tohumluyordum/kendi kanımdan torunları" (s. 36). İnsanlığın en ilk suçlarına gönderiyor bizi Batur. Tevrat ve Kur'an'da göndermeler vardır. Ama daha eski metinlerde de bulabiliriz bunları. Örneğin Hindu mitolojisinde yaradalışın kökenine yerleştirilmektedir fücur olayı. Rg Veda'da şu betimlemelere yer verilmektedir: "Usanmaz organını kzının içinden geri çekti. Tanrı şehvetini kendi kızında doyurdu". Bu birleşmeden evrenin oluşumuna yol alınır. Antik Yunan kozmogonosinde de rastlanır bu olguya ve dişil düzlemde: Toprak Tanrıça Gaia kendi kendisine doğurma (parthenogenesis) ilkesi doğrultusunda Uranos'u (Gök'ü) yaratır. Hesiodos anlatıyor: "Sonra sarmaşıp kucaklaşıp Uranos'la/Doğurdu derin anaforlu Okeanus'u". İlk suçlardan başka biri baba ve kardeş katilliğidir: "Bendim öldüren/herkesin önünde atasını" (s. 20). İlk baba katilliği olaylarından biri ve en ünlenmişi Oidipus öyküsüdür. Thebai Kralı Laios, yeni doğan oğlu Oidipus'un kendisini öldüreceğinin Tanrı Apollon tarafından haber verilmesi üzerine çocuğu bir uçuruma attırır. Ama ölmeyen çocuk, başından burada anlatmam gerekmeyen olaylardan sonra bilmeden babasını öldürür ve annesi olduğunu bilmediği İokaste ile evlenir, bunları öğrenince de gözlerini kör eder. Karşıtı da söz konusudur ata katilliğin: Euripides ile Aiskhylos'un doğrudan, Sophokles'in ise Elektra tragedyasında dolaylı yoldan ele aldıkları Orestes de, iktidar savaşları dolayısıyla annesi Klytaimnestrayı öldürür. Kardeş katilliğinin ilk örneklerinden biri Tevrat'taki Habil ve Kabil (Kain)'dir. Adem'in büyük oğlu Kabil kardeşini kıskanır ve onu öldürür: "Kain, kardeşi Habil'e karşı kalktı ve onu öldürdü" (Tekvin, IV, 1-15). Örnekleri çoğaltmak mümkün elbet. Baba-kız ve kardeş fücurunun en popüler figürlerinden Papa Aleksandr/Cesar ve Lucressia Borjiya olduğu hemen anımsatılabilir. Enis Batur'un tarihsel ve kültürel anlamlama amacı ve çerçevesi gözönünde bulundurulduğunda ilk suçların kendi coğrafyamız içinde de irdelenmesi gerekeceği kendiliğinden ortaya çıkar. Konuyu fazla esnekleştirmemek amacıyla sadece Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili bir iki kısa değinme yapacağım. Osmanlı'da patricide (baba katli), fratricide (kardeş katli) filicide (oğul katli) hem yaygındır hem yasallaşmış olarak vardır. Bir iki örnek vermek gerekirse: Murad I Kardeşi İbrahim'i (1360), Bayezid I kardeşi Yakup'u (1389), Mehmet II (Fatih) iki kardeşi Ahmet ve Orhan'ı (1451), Selim I oğlu Abdullah'ı (1514), Süleyman I oğulları Mustafa (1553) ve Bayezid'i (1561), Murad III dört kardeşini (1574), Mehmet III ise oğlu (1597, 1603) ile 14 kardeşini (1595), Mehmet IV babası İbrahim'i (1648) öldürtmüştür vb.



Benzer Kitaplar