YKY - Yapı Kredi Yayınları
Sepet Ürün bulunmaktadır.
27 Mayıs Bakanlar Kurulu Tutanakları (özel kutulu, 2 cilt)

27 Mayıs Bakanlar Kurulu Tutanakları (özel kutulu, 2 cilt)

Kategori: Tarih

ISBN: 978-975-08-1787-6

YKY'de İlk Baskı Tarihi: 05.2010

Hazırlayan:

100 TL ve üzeri alışverişlerinizde kargo ücretsiz.
%35İNDİRİM 48.15 TL   Etiket Fiyatı : 74.07 TL
TÜKENDİ

Pandemi sebebiyle siparişiniz en geç 2 iş günü içerisinde kargoya teslim edilir.

Genel BilgilerTadımlık
Sayfa Sayısı : 1232
Boyut : 16.5 x 24 cm

Yakın dönem siyasi tarihimize ilişkin yayımlanabilen pek az sayıdaki belge tomarına bir yenisi ekleniyor:  27 Mayıs Bakanlar Kurulu Tutanakları…
27 Mayıs 1960’ın 50. yıldönümünde bu belgeler geçmişimize ilişkin tartışmalarımızda önemli rol oynayacaktır. Tutanakların önemi ve değeri hakkında herhangi bir yorumda bulunmak bile gereksiz.

27 Mayıs Bakanlar Kurulu Tutanakları, bir dönemin zihniyetini açığa çıkarmak bakımından önemli belge niteliğindedir. […]
27 Mayıs Bakanlar Kurulu elbette dönemin yegâne yürütme gücü değildi. Hatta esas yürütme gücü de sayılamazdı. Aksine, MBK’nın yanında, olsa olsa ancak ikinci derecede yürütme gücüne sahipti. Bu gücü bağımsız kullanma imkânına da sahip değildi. Bakanlar Kurulu inisiyatif alabilecek yürütme gücü olmaktan çok uzaktı. Bu bakımdan Bakanlar Kurulu’nu değerlendirirken, onu bağımsız yürütme gücü olarak düşünmek haksızlık olacaktır. Diğer yandan, Bakanlar Kurulu üyelerinin askeri bir hükümete katılırken bunun olası sonuçlarını öngörememiş olmaları, ayrıca üzerinde durmayı gerektirir. Belki de bazı üyeler, 27 Mayıs darbesiyle askerlerin görevlerini yerine getirdiklerini düşünmüşlerdi. Artık görev, askerlerden çok yeni hükümete düşecekti. Bu düşüncenin ne denli yanıltıcı olduğunu tecrübe ederek öğrenmiş olmalılar. Birinci Cemal Gürsel Hükümeti’nde kısa sürede meydana gelen önemli ve dramatik değişiklik, kanımca bu gerçekçi olmayan düşünce ile yakından ilgili olmalıdır. Bununla beraber, Bakanlar Kurulu’nun zaman zaman bu gerçekçi olmayan düşünceyi seslendirmeye devam ettiğini de biliyoruz.”
Steno ile tutulup daktilo edilen, 2 Haziran 1960-16 Kasım 1961 tarihleri arasındaki 123 Bakanlar Kurulu tutanağından ulaşılabilen 111’ini kısaltmadan ve hiçbir sansüre uğratmadan yayımlayarak, yakın dönem siyasi tarihimize  büyük bir katkı yaptığımıza inanıyoruz.

BAKANLAR KURULU TOPLANTISI (1)

İCRA VEKİLLERİ HEYETİ’NİN
2 HAZİRAN 1960 TARİHLİ
TOPLANTISINA AİT MÜZAKERELERİN HULASASI
Bakanlar Kurulu (Birinci Cemal Gürsel Hükümeti), 28 Mayıs 1960 tarihinde Yüksek İcra Vekilleri Heyeti adıyla kuruldu. Bkz. Jaeschke, age, s. 107. Bakanlar Kurulu listesi, 30 Mayıs 1960 tarihli ve 10515 sayılı Resmi Gazete’de yayınlandı. Bkz. Jaeschke, age, s. 107 ve Sanal, age, s. 138. Bkz. Cilt: 1/dipnot 9.
Birinci Cemal Gürsel Hükümeti, 24. Bakanlar Kurulu idi.
MBK’nın MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel imzalı 27 numaralı tebliği şöyledir: “Milli Birlik Komitesi’nce uhdeme tevdi edilen Başbakanlık görevi icabı hükümet aşağıdaki zevatla tarafımdan teşkil edilmiştir. Bu hükümetin teşkilinde dikkat nazarına alınan fikri müdir, memleket ve dünya çapında şöhret yapmış, fakat herhangi bir siyasi partiye resmen mensup olmayan personelden ibaret olmasıdır.” Ak Devrim, s. 61 ve Milli Birliğe Doğru, s. 303-304 ve Düstur (Dördüncü Tertip), s. 12.
Albay Dündar Seyhan, anılarında şu bilgileri vermektedir: “İhtilalin ilk günlerinde alelacele bir hükümet kurulmuştu. Bu hükümete partilere bağlı olmayan ve tarafsızlıkları şüphe taşımayan kimseler bakan olarak getirilmişlerdi. Başbakanlık Müsteşarlığı yapmakta olan [Kurmay Albay Alparslan] Türkeş, aslında fiilen başbakanın vazifelerini görüyordu. Hükümet üyelerinin nitelikleri hakkında genel bir kanaat yoktu. Sonradan bunların çoğunun sıra adamı olmaktan fazla bir vasıf sahibi olmadıkları anlaşılmıştı. Geçici anayasaya göre, Komite’nin [MBK’nın] bakanları azletme yetkisi de vardı. Ancak bakanları seçme yetkisi tamamen başbakana bırakılmıştı. Böyle bir sistem içinde kurulmuş ihtilal hükümetinin, yetki-sorumluluk dengesi içerisinde verimli bir çalışma düzenine girmesi, elbette ki kolay değildi.” Dündar Seyhan, Gölgedeki Adam, İstanbul, 1966, s. 90-91. Kurmay Albay Alparslan Türkeş, 23 Eylül 1960 tarihinde, Başbakan Müsteşarlığı görevinden ayrıldı ve yerine Hilmi İncesulu geldi. Jaeschke, age, s. 112.

Kurmay Albay Sami Küçük, anılarında şu bilgiyi vermektedir: “Komite, ihtilalden önce varılan mutabakat gereğince, [Milli] Savunma Bakanlığı’na Orgeneral Fahri Özdilek’i, İçişleri Bakanlığı’na Tümgeneral Muharrem İhsan Kızıloğlu’nu ve Ulaştırma Bakanlığı’na Tuğgeneral Sıtkı Ulay’ı atamıştı. Dışişleri [Bakanlığı] için de, o gün için Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği’ni (günümüzde Müsteşarlık) yapmakta olan Büyükelçi Selim Sarper’e teklif götürülmüştü. Selim [Sarper], kabinenin askerlerden oluşacağı düşüncesiyle, öneriyi geri çevirmişti. Ancak öğlen haberlerinde hükümetin üç bakan dışında bütün üyelerinin sivil olduğunu öğrenince pişman olmuş ve pişmanlığını bir yolla Cemal Gürsel’e ulaştırmıştı. O sırada ben de Cemal [Gürsel] Paşa’nın yanındaydım. ‘Selim [Sarper] Bey’in gelmesi iyi olurdu, ama biz saat 13:00 haberlerinde Dışişleri Bakanı olarak Oramiral [Fahri] Korutürk’ü ilan ettik. Çok geç oldu’ deyince, ‘Paşam, Bakanlar Kurulu listesini belirli aralıklarla akşama kadar radyodan tekrar edelim. İlk tekrara az bir zaman kaldı. Radyoya emir verin, bundan sonraki yayınlarda Dışişleri Bakanı Selim Sarper olarak açıklansın’ dedim. Cemal [Gürsel] Paşa, bunu kabul etti ve müteakip açıklamalarda Selim Sarper’in adı okundu.” Kurmay Albay Sami Küçük, Rumeli’den 27 Mayıs’a (İhtilalin Kaderini Belirleyen Köşk Harekâtı), (Basıma Hazırlayan: Haşim Akman), Mikado Yayınları, İstanbul, 2008, s. 109.



Benzer Kitaplar